( 1 ) از جمله كسانى كه در مقتل حضرت حسين عليه السّلام تأليف نموده‌اند ، « نصر ابن مزاحم بن سيار تميمى كوفى » است « 1 » كه اثرى از اين كتاب در كتابخانه‌هايى كه به آنها مراجعه نموديم ، ديده نمىشود . واقدى ، محمد بن زكريا و جابر بن يزيد » و ديگران از شخصيتهاى آن روزگاران نيز بيش از شصت تأليف ، همگى با عنوان « مقتل الحسين » نوشته‌اند ولى ما با وجود تتبع و جستجوى فراوان در كتابخانه‌ها ، هيچ‌يك از آنها را به دست نياورديم و شايد بعضى از آنها در كتابخانه‌هاى خارجى كه سرشار از كتابهاى خطى عربى است ، پيدا شوند . ( 3 ) ( 2 ) در اين جلد ، بحث ما دربارهء زندگى امام حسين عليه السّلام به پايان مىرسد ، در حالى كه كوششى سخت و دشوار در مراجعه به كتابهاى خطى عربى و فيلمهاى تهيه شده‌اى كه از خارج آورده شده و در كتابخانهء امام امير المؤمنين عليه السّلام و كتابخانهء امام حكيم و كتابخانهء امام كاشف الغطاء ، فراوان يافت مىشوند ، تحمل نمودم و خواننده ، نام آن كتابها را كه بدانها مراجعه نمودم ، در حاشيهء كتاب ، ملاحظه مىنمايد و با وجود اين جستجوى خسته‌كننده ، مدعى نيستم كه موضوع را به

--> ( 1 ) « نصر بن مزاحم » از مورخان پيشين شيعه است كه از كتابهاى وى « الجمل » ، « اخبار المختار الثقفى » ، « وقعة صفين » ، « النهروان » و غيره مىباشد ، بعضى از نويسندگان شرح حال وى ، او را متهم كرده‌اند كه از غلات شيعه بوده و گفته‌اند : « وى انسانى منحرف و به دور از حق » بوده است ، خطيب بغدادى در تاريخ خود 13 / 282 - 283 اين مطلب را ذكر كرده ، در حالى كه ابن ابى الحديد در مورد او گفته است : « وى انسانى مثبت است كه نقلى صحيح و غير منسوب به ميل شخصى دارد » . شرح حال وى در ميزان الاعتدال 4 / 253 رقم 9046 لسان الميزان 6 / 157 ، رقم 551 ، الذريعة 1 / 147 ، زركلى ، الاعلام 8 / 350 و روضات الجنات ، وجود دارد .